દેશમાં વર્ષ 2026નું ચોમાસું છેલ્લા 17 વર્ષમાં સૌથી નબળું રહેવાની સ્થિતિ સર્જાઈ છે. 1 જૂનથી 19 સપ્ટેમ્બર સુધી દેશમાં સામાન્ય કરતાં આશરે 15 ટકા ઓછો વરસાદ નોંધાયો છે. ખાસ કરીને દક્ષિણ ભારતમાં વરસાદની ઘટ ચિંતાજનક બની છે. બીજી તરફ દેશભરમાંથી ચોમાસાની વિધિવત વિદાયની શરૂઆત પણ થઈ ગઈ છે.

17 વર્ષ બાદ નબળા ચોમાસાની સ્થિતિ

દેશમાં ચાલુ વર્ષે ચોમાસું નબળું રહેતાં અનેક વિસ્તારોમાં દુષ્કાળની સ્થિતિ સર્જાવાની ચિંતા વધી છે. ચોમાસાની સિઝનમાં અત્યાર સુધીમાં દેશમાં સામાન્ય કરતાં આશરે 15 ટકા વરસાદની ઘટ નોંધાઈ છે. 1 જૂનથી 19 સપ્ટેમ્બર સુધી દેશમાં 27.84 ઇંચ વરસાદ નોંધાયો છે, જ્યારે આ સમયગાળામાં સામાન્ય રીતે 32.68 ઇંચ વરસાદ પડતો હોય છે. આમ, સામાન્ય વરસાદની સરખામણીમાં દેશ લગભગ 15 ટકા ઓછો ભીંજાયો છે. ઓછા વરસાદ પાછળ અલ નીનોની મજબૂત અસરને પણ એક કારણ તરીકે જોવામાં આવી રહી છે.

દક્ષિણ ભારતમાં વરસાદની ઘટ ચિંતાજનક

દેશના વિવિધ હિસ્સાઓમાં વરસાદની સ્થિતિ જોઈએ તો દક્ષિણ ભારતમાં પણ વરસાદ સામાન્ય કરતાં ઓછો રહ્યો છે. ખાસ કરીને કેટલાક રાજ્યોમાં વરસાદની મોટી ઘટ નોંધાઈ છે. આંધ્રપ્રદેશમાં સૌથી વધુ 43 ટકા વરસાદની ઘટ નોંધાઈ છે. મેઘાલયમાં 59 ટકા, મણિપુરમાં 43 ટકા, પુડુચેરીમાં 42 ટકા અને અરુણાચલ પ્રદેશમાં 41 ટકા વરસાદ ઓછો રહ્યો છે.

કયા રાજ્યમાં કેટલો ઓછો વરસાદ?

45 ટકા જિલ્લાઓમાં વરસાદનો ક્વોટા અધૂરો

દેશના આશરે 45 ટકા જિલ્લાઓમાં હજુ વરસાદનો ક્વોટા અધૂરો હોવાનું સામે આવ્યું છે. ઉત્તર અને દક્ષિણ ભારતના કેટલાક જળાશયોમાં પણ પાણીની સ્થિતિ ચિંતાજનક બની રહી છે. ઓછા વરસાદની અસર જળસંગ્રહ અને ખેતી બંને ક્ષેત્રે જોવા મળી શકે છે. અગાઉ પણ દેશના કેટલાક વિસ્તારોમાં આવી સ્થિતિ સર્જાઈ હતી અને અસરગ્રસ્ત વિસ્તારોમાં પાણી પહોંચાડવા માટે ટ્રેનનો ઉપયોગ કરવાની સ્થિતિ ઊભી થઈ હતી.

ચોમાસાની વિદાયનો પણ આરંભ

દરમિયાન દેશમાં હવે ચોમાસાની વિધિવત વિદાયનો પ્રારંભ થઈ ગયો છે. રાજસ્થાનથી ચોમાસું પાછું ખેંચાવાની શરૂઆત થઈ છે. આગામી સમયમાં પંજાબ, હરિયાણા, દિલ્હી, ઉત્તર પ્રદેશ અને બિહાર સહિતના વિસ્તારોમાં પણ ચોમાસું નબળું પડવાની શક્યતા છે. ચોમાસાની વિદાય શરૂ થતાં હવે વરસાદના દિવસો ઘટશે. જેના કારણે જે વિસ્તારોમાં અત્યાર સુધી વરસાદની ઘટ છે ત્યાં વરસાદની ખોટ પૂરી કરવાની શક્યતા પણ મર્યાદિત બની શકે છે.

ઓછા વરસાદથી મોંઘવારી વધવાની શક્યતા

ચોમાસું નબળું રહેવાની સૌથી મોટી અસર કૃષિ ક્ષેત્ર પર પડી શકે છે. ઓછા વરસાદના કારણે ખરીફ પાકના ઉત્પાદન પર અસર થવાની શક્યતા છે. ચાલુ વર્ષે દેશમાં ખરીફ પાકનું વાવેતર પણ ગયા વર્ષની સરખામણીમાં આશરે 1.6 ટકા ઘટ્યું હોવાનું જણાવાયું છે. કૃષિ ઉત્પાદન ઘટે તો તેની સીધી અસર ખાદ્ય ચીજવસ્તુઓના ભાવ પર પડી શકે છે. અનાજ, કઠોળ, શાકભાજી સહિતની વિવિધ ખાદ્ય ચીજવસ્તુઓના પુરવઠા પર અસર થવાથી મોંઘવારી વધવાનું દબાણ ઊભું થઈ શકે છે.

ખેડૂતોની આવક પર પણ અસર

ઓછા વરસાદ અને ઓછા ઉત્પાદનની અસર ખેડૂતોની આવક પર પણ પડી શકે છે. ઉપલબ્ધ આંકડા અને અંદાજ મુજબ ખેડૂતોની આવકમાં આશરે 10 ટકા સુધીનો ઘટાડો થવાની શક્યતા વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી છે. આ ઉપરાંત જળાશયોમાં પાણીની ઉપલબ્ધતા ઘટવાથી આગામી રવિ સિઝનના વાવેતર પર પણ તેની અસર પડી શકે છે. સિંચાઈ માટે પૂરતું પાણી ઉપલબ્ધ ન રહે તો ખેડૂતોને વધારાની મુશ્કેલીનો સામનો કરવો પડી શકે છે.

ગયા વર્ષની સરખામણીએ ભારત ઓછું ભીંજાયું

આ વર્ષે અત્યાર સુધીમાં દેશના અનેક વિસ્તારોમાં વરસાદની ઘટ જોવા મળી છે. પરિણામે ગયા વર્ષની સરખામણીમાં ભારત 21 ટકા ઓછું ભીંજાયું હોવાનું આંકડાઓમાં દર્શાવવામાં આવ્યું છે. હવે ચોમાસાની વિદાય શરૂ થઈ ગઈ હોવાથી આગામી દિવસોમાં વરસાદની સ્થિતિ, જળાશયોમાં પાણીનો સંગ્રહ અને ખરીફ પાકના ઉત્પાદન પર તેની અસર પર સૌની નજર રહેશે.

Breaking News : આવો જ હાલ રહેશે! સામાન્ય વરસાદમાં અમદાવાદ પાણી-પાણી, પ્રી-મોન્સૂન કામગીરી પર સવાલ, જુઓ Video