નજર હટી દુર્ઘટના ઘટી ! ITR ફાઇલિંગમાં આ ‘5 મોટી ભૂલ’ એટલે સીધી ઇન્કમ ટેક્સની ‘નોટિસ’

ઇન્કમ ટેક્સ રિટર્ન (ITR) ફાઇલ કરવાની ડેડલાઇન નજીક આવી રહી છે. 31 જુલાઇ સુધીમાં ITR ફાઇલ કરવું જરૂરી છે. એક્સપર્ટ્સનું કહેવું છે કે, રિટર્ન ફાઇલ કરવા માટે ટેક્સપેયર્સે ડેડલાઇનની રાહ જોવી જોઈએ નહીં. આનું કારણ એ છે કે, ઉતાવળમાં રિટર્ન ફાઇલ કરવાથી ભૂલ થવાની શક્યતા વધી જાય છે. ખોટું રિટર્ન ફાઇલ કરવાથી, રિટર્નમાં ખોટી આવક દર્શાવવાથી કે કોઈ આવકની માહિતી ન આપવાથી પાછળથી મુશ્કેલી આવી શકે છે.

એક્સપર્ટ્સનું કહેવું છે કે, ITR ફાઇલ કરવામાં સાવચેતી જરૂરી છે. ટેક્સપેયર્સે તેને ગંભીરતાથી લેવું જોઈએ. ઇન્કમ ટેક્સ ડિપાર્ટમેન્ટ હવે રિટર્નની તપાસમાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) જેવી આધુનિક ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરી રહ્યું છે. આનાથી રિટર્નમાં નાની ભૂલ પણ પકડાઈ જવાની શક્યતા વધી ગઈ છે. જો તપાસમાં રિટર્નમાં મોટી ગરબડ મળે છે, તો ટેક્સપેયર્સને મોટી મુશ્કેલીનો સામનો કરવો પડી શકે છે. એક્સપર્ટ્સનું કહેવું છે કે, આ 5 સામાન્ય ભૂલ પર પણ ઇન્કમ ટેક્સની નોટિસ આવી શકે છે.

આવકની ખોટી માહિતી: ઇન્કમ ટેક્સ ફોર્મ ફાઇલ કરતા પહેલા ટેક્સપેયર્સે પોતાની આવકની યોગ્ય રીતે ગણતરી કરી લેવી જરૂરી છે. આ માટે ટેક્સપેયર્સ ફોર્મ 16, AIS જેવા ડોક્યુમેન્ટ્સનો ઉપયોગ કરી શકે છે. જો ટેક્સપેયર્સને કેપિટલ ગેઇન્સ (મૂડી નફો) થયો હોય તો તેના વિશે ITR પર જણાવવું જરૂરી છે. બેંકમાં જમા પૈસા પર મળતા વ્યાજ (ઇન્ટરેસ્ટ) વિશે પણ ITR ફોર્મમાં જણાવવું જરૂરી છે. જો રિટર્નની તપાસમાં તમે જે આવક દર્શાવી છે, તે ડોક્યુમેન્ટ્સ સાથે મેચ નહીં થાય, તો ઇન્કમ ટેક્સ ડિપાર્ટમેન્ટ નોટિસ મોકલી શકે છે.

ખોટો ડિડક્શન ક્લેમ: ઘણા ટેક્સપેયર્સ ટેક્સ બચાવવા માટે ડિડક્શન્સ (કપાત) ક્લેમ કરે છે. ઇન્કમ ટેક્સની જૂની રીજીમ (જૂની કર વ્યવસ્થા)માં ઘણી બધી ડિડક્શન્સની મંજૂરી છે. આનાથી ટેક્સ લાયાબિલિટી ઘટી જાય છે. એક્સપર્ટ્સનું કહેવું છે કે, ટેક્સ બચાવવા માટે ખોટા ડિડક્શન્સ ક્લેમ કરવા તમને મુશ્કેલીમાં મૂકી શકે છે. ટેક્સપેયર્સે માત્ર એવા જ ડિડક્શન્સ ક્લેમ કરવા જોઈએ, જેના માટે તેઓ હકદાર છે. તેમની પાસે ડિડક્શન્સ સંબંધિત પુરાવા એટલે કે ડોક્યુમેન્ટ્સ પણ હોવા જોઈએ.

એચઆરએ (HRA) નો ખોટો ફાયદો: એચઆરએ ક્લેમ કરવાથી ટેક્સનો બોજ ઘણો ઓછો થઈ જાય છે. ઘણા ટેક્સપેયર્સ એચઆરએ ક્લેમ કરે છે. ઇન્કમ ટેક્સ ડિપાર્ટમેન્ટે HRA ક્લેમ કરવા માટે કેટલાક નિયમો બનાવ્યા છે. HRA ક્લેમ કરવા માટે મકાનમાલિકનો પાન (PAN) નંબર, તેમનું સરનામું વગેરે આપવું જરૂરી હોય છે. સાથે જ ભાડાની પહોંચ (રેન્ટ રેસિપ્ટ) પણ જરૂરી છે. જો કોઈ ટેક્સપેયર HRA ક્લેમ કરવા માટે નકલી ડોક્યુમેન્ટ્સનો ઉપયોગ કરે છે, તો તેને ઇન્કમ ટેક્સની નોટિસ આવી શકે છે.

ટીડીએસ (TDS) રકમમાં મિસમેચ: TDSની રકમમાં મિસમેચ થવાથી પણ ઇન્કમ ટેક્સની નોટિસ આવી શકે છે. ઘણી વખત એમ્પ્લોયર (માલિક) TDS કાપે છે પરંતુ સમયસર રિટર્ન ફાઇલ કરતા નથી અથવા ખોટું રિટર્ન ફાઇલ કરે છે. આવું થવા પર કર્મચારીને ઇન્કમ ટેક્સની નોટિસ આવી શકે છે. આથી ફોર્મ 16 માં કાપવામાં આવેલા TDSની રકમની તપાસ કરવી જરૂરી છે. જો તમને કોઈ ભૂલ દેખાય છે, તો તમે એમ્પ્લોયરને તેને સુધારવા માટે કહી શકો છો. ફોર્મ 16 માં TDS જમા કરાવવાની વિગતો પણ હોય છે.

હાઈ વેલ્યુ ટ્રાન્ઝેક્શનની માહિતી: જો કોઈ ટેક્સપેયર નાણાકીય વર્ષ દરમિયાન હાઈ વેલ્યુ ટ્રાન્ઝેક્શન (મોટા નાણાકીય વ્યવહારો) કરે છે, તો તેની માહિતી ઇન્કમ ટેક્સ રિટર્નમાં આપવી જરૂરી છે. સરળ રીતે જોઈએ તો, જો કોઈ એક નાણાકીય વર્ષમાં તમે બેંકમાં 10 લાખ રૂપિયા કે તેથી વધુની રોકડ રકમ (કેશ) ડિપોઝિટ કરો છો, તો તેના વિશે રિટર્નમાં જણાવવું જરૂરી છે. ક્રેડિટ કાર્ડથી 2 લાખ રૂપિયાથી વધુની ખરીદીની માહિતી રિટર્નમાં આપવી જરૂરી છે. મ્યુચ્યુઅલ ફંડ્સમાં 2 લાખ કે તેથી વધુના રોકાણની માહિતી આપવી પણ જરૂરી છે. આવું ન કરવા પર ઇન્કમ ટેક્સની નોટિસ આવી શકે છે.