પેટ્રોલની સરખામણીમાં મોંઘી કેમ આવે છે ડીઝલ કાર, શું છે તેનું કારણ

જ્યારે પણ કોઈ વ્યક્તિ નવી કાર ખરીદવાનો પ્લાન બનાવે છે, ત્યારે તેની સામે પેટ્રોલ અને ડીઝલ મોડલનો વિકલ્પ આવે છે. બંને પ્રકારની કારોના પોતાના ફાયદા અને ગેરફાયદા હોય છે. પેટ્રોલ કારો સામાન્ય રીતે ઓછી શરૂઆતી કિંમત અને શાંત એન્જિન માટે પસંદ કરવામાં આવે છે, જ્યારે ડીઝલ કારો વધુ સારા માઇલેજ અને વધારે ટોર્ક માટે જાણીતી છે. જોકે, એક જ કંપની અને લગભગ સમાન ફીચર્સ ધરાવતી કારના પેટ્રોલ અને ડીઝલ મોડલની કિંમતમાં ઘણીવાર સારો એવો તફાવત જોવા મળે છે.

આવામાં સવાલ ઊભો થાય છે કે આખરે ડીઝલ કારો પેટ્રોલ કારોની સરખામણીએ મોંઘી કેમ હોય છે? શું આનું કારણ માત્ર ડીઝલ એન્જિનની બનાવટ છે કે તેની પાછળ અન્ય ઘણા ટેકનિકલ કારણો પણ છે? હકીકતમાં ડીઝલ એન્જિન તૈયાર કરવાથી લઈને તેમાં ઉપયોગમાં લેવાતી ફ્યુઅલ સિસ્ટમ અને પ્રદૂષણ નિયંત્રણ સાધનો સુધી, એવી ઘણી બાબતો છે જે તેના ઉત્પાદન ખર્ચમાં વધારો કરે છે. આવામાં આવો સમજીએ કે ડીઝલ કારોની કિંમત વધુ હોવાનું સાચું કારણ શું છે.

ડીઝલ એન્જિનની બનાવટ હોય છે મજબૂત

પેટ્રોલ અને ડીઝલ એન્જિનની કામ કરવાની પદ્ધતિ અલગ-અલગ હોય છે. પેટ્રોલ એન્જિનમાં હવા અને પેટ્રોલના મિશ્રણને સ્પાર્ક પ્લગની મદદથી ચાલુ કરવામાં આવે છે. બીજી તરફ ડીઝલ એન્જિનમાં હવાને ખૂબ વધુ દબાવવામાં (કમ્પ્રેસ કરવામાં) આવે છે, જેથી તેનું તાપમાન વધી જાય છે. ત્યાર પછી ડીઝલ ઇન્જેક્ટ કરવા પર તે પોતાની જાતે જ ચાલુ થઈ જાય છે. ડીઝલ એન્જિનમાં કમ્પ્રેશનનું દબાણ ઘણું વધારે હોય છે. આ દબાણને સહન કરવા માટે એન્જિનના પિસ્ટન, સિલિન્ડર, ક્રેન્કશાફ્ટ અને અન્ય ભાગોને વધુ મજબૂત બનાવવા પડે છે. મજબૂત સ્પેરપાર્ટ્સના નિર્માણમાં વધુ મટિરિયલ અને વધુ સારી એન્જિનિયરિંગની જરૂર પડે છે. આ જ કારણ છે કે ડીઝલ એન્જિનનો ખર્ચ સામાન્ય રીતે પેટ્રોલ એન્જિન કરતાં વધુ હોય છે.

ફ્યુઅલ ઇન્જેક્શન સિસ્ટમ પણ મોંઘી

ડીઝલ કારોમાં ઉપયોગમાં લેવાતી ફ્યુઅલ ઇન્જેક્શન સિસ્ટમ પણ તેમની કિંમત વધારવાનું એક મોટું કારણ છે. આધુનિક ડીઝલ એન્જિનમાં કોમન રેલ ડાયરેક્ટ ઇન્જેક્શન ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ થાય છે. આમાં ઇંધણને ખૂબ ઊંચા દબાણ પર એન્જિનની અંદર પહોંચાડવામાં આવે છે. આ સિસ્ટમમાં હાઇ પ્રેશર ફ્યુઅલ પંપ, ઇન્જેક્ટર અને ઇલેક્ટ્રોનિક કંટ્રોલ યુનિટ જેવા મહત્વપૂર્ણ ઉપકરણો હોય છે. આની મદદથી એન્જિનમાં યોગ્ય સમયે અને નિયંત્રિત માત્રામાં ડીઝલ પહોંચે છે. આ ટેક્નોલોજી એન્જિનને વધુ સારું પ્રદર્શન અને માઇલેજ આપવામાં મદદ કરે છે, પરંતુ તેના ઉત્પાદન અને જાળવણીનો ખર્ચ પણ વધારે હોય છે.

પ્રદૂષણ નિયંત્રણ માટે વધારાના ઉપકરણો

ડીઝલ એન્જિનમાંથી નીકળતા ધુમાડામાં નાઇટ્રોજન ઓક્સાઇડ (NOx) અને પાર્ટિક્યુલેટ મેટર જેવા પ્રદૂષકો હોય છે. આને નિયંત્રિત કરવા માટે આધુનિક ડીઝલ કારોમાં અનેક પ્રકારના ઉપકરણો લગાવવામાં આવે છે. ભારતમાં BS6 ઉત્સર્જન ધોરણો હેઠળ ઘણી ડીઝલ કારોમાં ડીઝલ પાર્ટિક્યુલેટ ફિલ્ટર (DPF), એક્ઝોસ્ટ ગેસ રિસર્ક્યુલેશન (EGR) અને કેટલાક મોડલ્સમાં સિલેક્ટિવ કેટેલિટિક રિડક્શન (SCR) જેવી ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ થાય છે. SCR સિસ્ટમમાં ઉત્સર્જન ઘટાડવા માટે ડીઝલ એક્ઝોસ્ટ ફ્લુઇડ (DEF) નો ઉપયોગ કરવામાં આવે છે. આ તમામ ઉપકરણોના કારણે કારની ઉત્પાદન કિંમત વધી જાય છે.

ટર્બોચાર્જર અને કૂલિંગ સિસ્ટમનો ખર્ચ

આધુનિક ડીઝલ કારોમાં ટર્બોચાર્જરનો ઉપયોગ સામાન્ય છે. તેનું કામ એન્જિનમાં વધુ હવા પહોંચાડવાનું છે, જેથી એન્જિન વધુ સારી શક્તિ (Power) અને ટોર્ક પેદા કરી શકે. ટર્બોચાર્જરની સાથે ઇન્ટરકૂલર અને અન્ય સંબંધિત ઉપકરણો પણ લગાવવામાં આવે છે. આ ઉપરાંત ડીઝલ એન્જિનમાં ઊંચા તાપમાન અને દબાણને નિયંત્રિત રાખવા માટે કૂલિંગ સિસ્ટમને પણ ખાસ રીતે ડિઝાઇન કરવી પડે છે. આ તમામ ટેકનિકલ ભાગોથી કારની કુલ કિંમતમાં વધારો થઈ જાય છે.

કાર-બાઇક માલિકો માટે મોટા સમાચાર, 15 ડિસેમ્બર 2026થી બદલાઈ જશે ઇન્શ્યોરન્સના નિયમો