Cow Dung Electricity : શું ગાયના છાણથી AC ચલાવી શકાય ? જાણી લો આ દેશી જુગાડ પાછળનું વિજ્ઞાન!

હા, આ બિલકુલ શક્ય છે! પણ ઘણા ઓછા લોકો જાણે છે કે જે ગોબરનો ઉપયોગ અત્યાર સુધી માત્ર ગામડાઓમાં રસોઈ બનાવવા માટે થતો હતો, તેનાથી હવે હાઈ-વોલ્ટેજ વીજળી પણ પેદા કરી શકાય છે. જો યોગ્ય સિસ્ટમ ગોઠવવામાં આવે, તો આ વીજળીથી એર કંડિશનર (AC) જેવા ભારે ઉપકરણો પણ આસાનીથી ચલાવી શકાય છે.

ગાયનું ગોબર સીધેસીધું વીજળી નથી આપતું. આ માટે ‘બાયોગેસ ડાયજેસ્ટર’ એટલે કે ગોબર ગેસ પ્લાન્ટની જરૂર પડે છે. એક એર-ટાઈટ (હવાચુસ્ત) ટેન્કમાં ગોબર અને પાણીનું મિશ્રણ નાખવામાં આવે છે. ત્યાં ઓક્સિજન વિના બેક્ટેરિયા આ ગોબરને સડાવે છે, જેનાથી કિંમતી ‘મિથેન ગેસ’ બને છે. આ ગેસને સ્પેશિયલ બાયોગેસ જનરેટરમાં મોકલીને વીજળી ઉત્પન્ન કરવામાં આવે છે.

ગામડાઓમાં જે નાના કદના ગોબર ગેસ પ્લાન્ટ હોય છે, તે મુખ્યત્વે રસોઈ બનાવવાના હેતુથી બનાવાયેલા હોય છે. 2 થી 4 પશુઓના ગોબરથી ચાલતા આ પ્લાન્ટ માત્ર કિચન સ્ટવ, થોડા એલઈડી બલ્બ કે નાનો પંખો ચલાવવા પૂરતી જ ઉર્જા આપી શકે છે. તેનાથી AC જેવા હેવી લોડ વાળા મશીનો ચલાવી શકાતા નથી.

જો તમારે 1.5 ટનનું ઇન્વર્ટર AC ચલાવવું હોય, તો તેને શરૂ થવા અને ચાલવા માટે લગભગ 1.5 થી 2 કિલોવોટ વીજળીની જરૂર પડે છે. આ લોડને સહન કરવા માટે ઘરમાં ઓછામાં ઓછો 3 થી 5 કિલોવોટની ક્ષમતાવાળો બાયોગેસ જનરેટર સેટ લગાવવો પડે, જે સામાન્ય પ્લાન્ટ કરતાં ઘણો મોટો હોય છે.

જો તમે રોજ 5 થી 6 કલાક AC ચલાવવા માંગતા હોવ, તો રોજનું આશરે 150 થી 200 કિલોગ્રામ તાજું ગોબર જોઈશે! આટલું ગોબર મેળવવા માટે ઘરમાં 15 થી 20 પશુઓ હોવા જરૂરી છે. આ જ કારણે આ સિસ્ટમ સામાન્ય શહેરી ઘરો કરતાં મોટા ડેરી ફાર્મ, ગૌશાળા કે ગ્રામીણ વિસ્તારોના ખેડૂતો માટે વધુ ફાયદાકારક સાબિત થાય છે.

જો મોટા પાયે (કોમર્શિયલ લેવલ પર) બાયોગેસ પ્લાન્ટ નાખવામાં આવે, તો તે માત્ર AC જ નહીં, પણ આખા ઘરની લાઈટો, વોટર પંપ, ખેતીની મોટર અને ટ્યુબવેલ પણ આસાનીથી ચલાવી શકે છે. આ એક એવો બિઝનેસ મોડલ છે જે ખેડૂતોને આત્મનિર્ભર બનાવી શકે છે.

બાયોગેસથી વીજળી બનાવવાનો સૌથી મોટો ફાયદો એ છે કે આનાથી પ્રદૂષણ થતું નથી અને આ ગ્રીન એનર્જી છે. ગેસ બની ગયા પછી જે વેસ્ટ વધે છે, તે ખેતરો માટે ઉત્તમ ઓર્ગેનિક ખાતર બને છે.

Breaking News: 15 વર્ષની ઉંમરે IPLમાં ધમાલ મચાવનાર વૈભવ સૂર્યવંશી કોને માને છે પોતાનો આદર્શ?, વાંચવા માટે અહીં ક્લિક કરો